ابو القاسم سلطانى

266

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

كربوهيدرات‌ها 20 - 19 گرم ، پروتئين 43 - 34 گرم ، چربى 20 - 7 / 17 گرم ، كلسيم 240 - 226 ميلىگرم ، فسفر 690 - 550 ميلىگرم ، آهن 5 / 11 - 4 / 8 ميلىگرم ، ويتامين A 710 واحد ، B 1 730 ميكروگرم ، B 2 760 ميكروگرم ، نياسين 4 / 2 - 2 / 2 ميلىگرم همچنين وجود ويتامين‌هاى F , E , D , C و K نيز گزارش شده است . ارزش غذائى دانه سويا در مقايسه با ساير مواد غذائى : هر فنجان سويا معادل 240 گرم گوشت گوسفند و يا 225 گرم جگر يا 180 گرم ماهى ، 175 گرم پنير يا 170 گرم جوجه يا 6 عدد تخم‌مرغ است . خواص و موارد مصرف درمانى : با توجه به كمى مقدار كربوهيدرات‌ها و غنى بودن از نظر پروتيدهاى غير اسيدى ، دانه سويا غذائى مناسب براى مبتلايان به ديابت و كودكان است . سويا براى مبتلايان به ناراحتىهاى قلبى ، كبدى و كليوى و اشخاص گياه‌خوار سودمند است . ايزوفلاون‌هاى موجود در سويا Phytoestrogen بوده در منوپوز گرگرفتگى را كاهش داده و از اسئوپروز پيشگيرى مىكند و با افزايش سيستم افزايش سيستم ايمنى بدن ابتلاء به سرطان‌هاى پروستات ، قفسه سينه ، لايه مخاطى رحم و روده باريك را كاهش مىدهد . دانه سويا كلسترل خون را كاهش داده و خطر ابتلاء به انفاركتوس را كم مىكند . Lecithin موجود در دانه سويا براى اعصاب و گردش خون مناسب است . در چين از دانه سويا به عنوان ضد نفخ ، مسكن ، آنتى اسپاسموديك ، معرق و تب‌بر در سردرد ، سرماخوردگى ، بيخوابى ، تب ، سرخك و به شكل Soylesitin و Soyphospholipid غنى شده با 79 - 73 درصد ( 3 - sn phosphatidyl ) - cholin در موارد زيادى كلسترول خون ، بيمارىهاى مزمن كبد مانند هپاتيت مزمن تجويز مىشود . از دانه سويا براى تهيه سوپ ، خورش و همچنين به اشكال شير سويا ، Tofu ، سس سويا ، Miso و از روغن دانه براى تهيه مارگارين استفاده به عمل مىآيد . از روغن سويا براى تهيه صابون‌ها ، حشره‌كش‌ها ، لاك‌ها ، لوازم آرايشى ، مواد پلاستيكى و از تفاله باقيمانده استخراج روغن به نام Soymeal كه سرشار از پروتئين است براى تغذيه گاو و به منظور افزايش شير آن استفاده مىشود . در چين دانه پخته شده را به عنوان ضد سم غذائى به خصوص همراه گوشت مانده مصرف مىنمايند . اشكال داروئى و مقادير مصرف : براى پيشگيرى از استئوپروز 100 - 50 ميلىگرم ايزوفلاون‌ها براى كم كردن كلسترول خون 50 - 25 گرم دانه ( پس از پختن ) يا 100 - 30 ميلىگرم در روز ايزوفلاون‌ها